Poszukiwania Truso…

Przy zasypywaniu wykopu, wpadł nam do głowy pewien pomysł…że może warto byłoby tutaj przypomnieć historię poszukiwań osady Truso.

Można powiedzieć, że próba odnalezienia osady rozpoczęła się już w XVII wieku, kiedy Richard Hakluyt opisał podróże i odkrycia Anglików, w tym między innymi zawarł opis podróży Wulfstana z Hedeby do Truso, które miało leżeć w pobliżu Gdańska.

Następnie dopiero w XIX wieku, pierwszą i wszechstronnie udokumentowaną próbę lokalizacji Truso przedstawił elbląski historyk Ferdinand Neumann. Słowo Truso identyfikował on z litewskim słowem trusas oznaczającym pracę, i lokalizował osadę w pobliżu dzisiejszej miejscowości Przezmark. Kolejnym badaczem był Augustin Kolberg, który podkreślał żeglarski walor sprawozdania Wulfstana, i zaproponował własną etymologię słowa Truso wiążac je, również z litewskim słowem- truszai oznaczającym trzcinę, i lokalizował osadę przy ujściu rzeki Elbląg. Pierwsze archeologiczne prace badawcze nad lokalizacją Truso przedstawił Siegfried Anger, na końcu XIX wieku. Anger analizując specyfikę zasiedlenia okolic jeziora Drużno od okresu wpływów rzymskich, aż po średniowiecze, zwrócił uwagę na bogactwo pozostałości osad i cmentarzysk występujących wzdłuż Wysoczyzny Elbląskiej i jako prawdopodobne miejsce lokalizacji Truso wskazywał obok Elbląga wiele miejscowości, i w tym m.in. obecny Janów Pomorski. Według kolejnego badacza, archeologa Roberta Dorra, osada znajdowała się na północnych przedmieściach Elbląga, i nawet dla ludności zamieszkującej obrzeża Starego Miasta Elbląga oraz krawędzi Wysoczyzny Elbląskiej we wczesnym średniowieczu wprowadził nazwę Trusonowie (Trusonen) oraz termin kultura trusońska. W latach 20, XX wieku za sprawą Maxa Eberta archeologa z Królewca, pojawiła się kwestia roli Skandynawów we wczesnośredniowiecznym osadnictwie okolic Elbląga oraz udziału ich w powstawaniu ośrodka Truso. Próbował on udowodnić istnienie osady na terenie Myślęcina, gdzie przeprowadził badania szerokopłaszczyznowe. Występowały tam stanowiska archeologiczne od okresu lateńskiego do wczesnego średniowiecza, wskazujące na ciągłość osadniczą, jednak krytycy koncepcji zwrócili uwagę na lukę chronologiczną zbadanych osad dotycząca czasów kiedy Wulfstan odbył swoją podróż tj. między VIII a X wiekiem. Werner Neugebauer oraz Kurt Langenheim jako najbardziej prawdopodobne miejsce oznaczali Elbląg, a osadę jako kolonię skandynawską, z ich poglądami, tzn. z poglądem o skandynawskim pochodzeniu nie zgadzał się Bruno Ehrlich, uważał on, że zabytki o pochodzeniu północnoeuropejskim mogły dostać się poprzez wymianę handlową lub jako łup wojenny. Jednak Ehrlich w kwestii lokalizacji Truso na terenie Elbląga był zgodny. Po drugiej wojnie światowej na nowo rozwinęła się dyskusja wśród badaczy, tym razem w kręgu naukowców polskich. Na temat Truso wypowiadali się Jan Żak, który utożsamiał Truso z Elblągiem, takie same zdanie wyrażał Gerard Labuda, a także Jan Powierski. Leon Roppel wskazywał rejon ujścia rzeki Świętej, Stanisław Mielczarski lokalizował osadę u ujścia rzeki Wąskiej na terenie wsi Drużno, Mieczysław Haftka uważał za teren, na którym znajdował się osada, obszar Elbląga w rejonie ujścia rzeki Kumieli. Andrzej Zbierski uważał, że miejscem osady, jest ujście rzeki Dzierzgoń. Jednak wszystkie wymienione wyżej hipotezy, niektóre nawet próbowano weryfikować pracay terenowymi, nie doprowadziły do odkrycia tajemniczej osady Truso. Dopiero w latach 80, XX wieku, kiedy rozpoczęła się akcja „Archeologiczne Zdjęcie Polski”, realizacja tego zadania na terenie, który krył relikty Truso wymagała odpowiedniego przygotowania, obejmującego wnikliwą kwerendę źródłową jak również ciągła obserwację wytypowanych obszarów. Dzięki realizacji projektu ”Pradzieje terenów położonych na wschód od Wisły” Jerzego Okulicza-Kozaryna ujawniono duża liczbę stanowisk dotąd nieznanych. Jednak największym osiągnieciem tego projektu było odkrycie na polderach zalewowych jeziora Drużno w pobliżu Janowa Pomorskiego, pozostałości rozległej osady wczesnośredniowiecznej.
Osada została odnaleziona nad brzegiem jeziora Druzno przez dr Marka Franicszka Jagodzińskiego (naszego kierownika prac 😉 ) Analizy potwierdziły, że osadę zamieszkiwali głównie Skandynawowie, o czym świadczy charakterystyczna zabudowa oraz odkrywane artefakty. Ponad 35 lat badań i 20 sezonów wykopaliskowych dostarczyło wyjątkowych zabytków identyfikowanych z rzemiosłem wikińskim.
A jedyną rzeczą jakiej nie odnaleziono podczas badań jest cmentarzysko, które byłoby związane z osadą, i którego w tym sezonie poszukiwaliśmy…
I który podsumujemy w następnym wpisie 😉

One thought on “Poszukiwania Truso…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Create your website with WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to: